تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی

فضای مجازی با رویکرد ارتباطی که دارد و متصل بودگیای که ایجاد می کند، در حال ایجاد یک همگرایی هویتی در سطحی کلان است -در پست های پیشین مطرح شده است که این همگرایی در کنار رویکرد خاص گراییِ هویت ها در واسطه فضای مجازی، سنتزی ایجاد می کند و اینکه سنتزِ به وجود آمده در هویت ها، به کدام سوی خاص گرایی یا عام گرایی گرایش دارد، ماحصل هژمونی معرفتی در هر موقعیت زمانی جغرافیایی است. این همگرایی در سطحی به نسبت خاص های کوچکترش عام گرایی و یکپارچه سازی محسوب می شود اما در واقع خود ماحصل نگاهی خاص است. در واقع این ذهنیت را باید بپذیریم که عام گرایی نیز خود یک گفتمان است و دارای مفصل بندی است که در بطن خود به دیگری سازی گفتمان های مقابلش می پردازد، و در این مرحله خود یک نوع خاصی گرایی محسوب می شود. فارغ از این مسئله، همگرایی ایجاد شده، خود ماحصلِ بسط یافتگی یک ایده خاص و قبول عام آن بوده است؛ به این معنی که فرهنگی که در یک وضعیت، به مانند فرهنگ های خاص دیگر بوده است، در وضعیتی دیگر و با توجه به قبول جهانیِ آن تبدیل به یک فرهنگ جهانی و عام شده است. اما با نگاهی دیگر به این فرهنگ یکپارچه جهانی می توان گفت که چنین فرهنگی هر چند خود یک خاص گرایی محسوب می شود اما با توجه به آنچه که (به معنی مفصل بندی هویتی فرهنگ جهانی شدهی امروز) در وضعیت فعلی به عنوان یک فرهنگ جهانی تلقی می شود، نوعی از تکثرپذیری تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی...

در این نوشتار قصد پاسخ به این سوال را داریم که، با توجه به گسترش فضای مجازی و تاثیر آن در فضای واقعی، و تغییرات بنیادین ساختار فرهنگ">فرهنگ در فضای مجازی، در مجموعِ این تغییرات، نهایتاً مفهوم فرهنگ چه تغییری کرده است و اگر بخواهیم درباره آن به تعریف جدیدی برسیم، آن تعریف چیست؟ برای فهم بازتعریف فرهنگ با توجه به تغییرات فوق، لازم است ابتدا به درکی از ماهیت و چیستی فضای مجازی برسیم. فضای مجازی ماهیتاً یک فضا و بستر ارتباطی ست که در بستر این ارتباطات کاربرانِ این فضا به مبادله فرهنگی (مانند ارتباط میان فرهنگ های مختلف و گفتگو میان کاربران درباره موضوعات مختلف و با فرهنگ های متفاوت و شناخت فرهنگ ها)، مبادله تجاری (مانند خرید و فروش و یا تبلیغ آنلاین)، مبادله سیاسی (مانند کارکرد توئیتر برای کارگزاران سیاسی) و ...می پردازند. با توجه به غلبه چنین ماهیتی بر فضای مجازی و عناصر هویتیِ دیگرِ این فضا که به طور افسانه ای، راه های ارتباطیِ میان جهان های مختلف را گشوده است، می توان به ماهیت ارتباطیِ فضای مجازی پی برد. در ادامه باید به درک تاثیر گسترش ارتباطات -به عنوان وجه اصلیِ فضای مجازی- بر فرهنگ پرداخت. اگر به ارتباطات به عنوان فرایند تولید اجتماعی معنا نگاه کنیم، و فرهنگ را به عنوان معانی حاضر در اجتماع در نظر بگیریم، عملاً به درک تغییراتی که فضای مجازی در مفهوم فرهنگ می رسیم. ارتباطات عامل تغییرات تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی...

با ظهور وب 2 و شبکه های اجتماعی">اجتماعی، جایگاه کاربر مخاطب در فضای کنشیِ جدید اینترنت، تغییر پیدا کرد و کاربر مخاطب به کاربر کنشگر یا منتشر کننده یا ارتباطگر فعال تغییر ماهیت داد. در این دگرگونی که به عنوان دگرگونی افقی نیز مطرح می شود، اطلاعات فقط از طرف شرکت ها، رسانه ها یا دولت ها به سمت کاربران عادی سرازیر نمی شود؛ بلکه امروزه هرکدام از کاربران، تنها با یک کلیک سیل مطالب و اطلاعات را به سمت دیگران سرازیر می کنند. در این حال شبکه های اجتماعی به مرزهای رسانه های انبوه رسیدند، بنابراین آنها می توانند، فردی باشند یا در حد ارتباط با یک یا چندین نفر و به همان صورت برای ارتباط با هزاران و میلیون ها نفر (سولومن و توتن, 1395: 13-9). در این وضعیت افرادی که به عنوان کاربر منتشر کننده با شکل جدیدی از خود مواجه شدند، ارتباطات خود را در شبکه های اجتماعیِ مبتنی بر وب 2، و ورای ارتباطاتی که در شبکه های سنتی داشته اند، گسترش داده و با افراد جدید آشنا شدند؛ به عبارتی آنها «همدیگر را پیدا کردند». گسترش ارتباطات یک نتیجه محتمل را در بردارد؛ گسترش سرمایه های اجتماعی.سرمایه اجتماعی را می توان مجموعه ای از شبکه ها، هنجارها، ارزش ها و درکی دانست که همکاری درون گروه ها و بین گروه ها را در جهت کسب منافع متقابل، تسهیل می کند، تعریف کرد(شریفیان ثانی،1380: 6). بسیاری از نظریه پردازان، اذعان دارند که گسترش سرمای تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی...